ప్రీ డయాబెటిస్ (Prediabetes) అనేది ముందస్తు హెచ్చరిక, సరైన మార్పులతో పూర్తిగా నియంత్రించగల దశ. ప్రీ డయాబెటిస్ అనేది రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు సాధారణం కంటే ఎక్కువగా ఉండటం కానీ టైప్–2 డయాబెటిస్ స్థాయికి ఇంకా చేరుకోకపోవడం. ఇది డయాబెటిస్కు ముందు దశగా భావిస్తారు. చికిత్స, జీవనశైలి మార్పులు లేకపోతే ఇది క్రమంగా టైప్–2 డయాబెటిస్గా మారే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే సరైన సమయంలో జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే దీనిని పూర్తిగా నియంత్రించవచ్చు లేదా డయాబెటిస్గా మారకుండా ఆపవచ్చు.
ప్రీ డయాబెటిస్ ఎంతవరకు సాధారణం?: ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతి ముగ్గురిలో ఒకరికి ప్రీ డయాబెటిస్ ఉండే అవకాశం ఉందని అంచనా. ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే, ప్రీ డయాబెటిస్ ఉన్నవారిలో సుమారు 90 శాతం మందికి తమకు ఈ సమస్య ఉందన్న విషయం కూడా తెలియదు. ఎందుకంటే చాలా సందర్భాల్లో స్పష్టమైన లక్షణాలు కనిపించవు.
ప్రీ డయాబెటిస్ లక్షణాలు: ప్రీ డయాబెటిస్ సాధారణంగా మౌనంగా ఉంటుంది. అయినా కొందరిలో అలసట, నీరసం, బలహీనత, అధిక ఆకలి, చెమటలు, చూపు మసకబారడం, చిన్న గాయాలు మానటానికి ఎక్కువ సమయం తీసుకోవడం వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. కొందరిలో మెడ చుట్టూ లేదా చంకల దగ్గర చర్మం నల్లబడటం, చిన్న చర్మ గడ్డలు కూడా కనిపించవచ్చు. ఈ లక్షణాలను చాలామంది సాధారణ సమస్యలుగా నిర్లక్ష్యం చేస్తారు.
ప్రీ డయాబెటిస్ ఎందుకు వస్తుంది?: మన శరీరంలో ఇన్సులిన్ అనే హార్మోన్ రక్తంలో చక్కెరను నియంత్రిస్తుంది. ప్రీ డయాబెటిస్ ఉన్నప్పుడు శరీర కణాలు ఇన్సులిన్ను సరిగ్గా ఉపయోగించలేవు. దీనిని ఇన్సులిన్ రెసిస్టెన్స్ అంటారు. ఫలితంగా గ్లూకోజ్ కణాల్లోకి వెళ్లకుండా రక్తంలోనే ఉండిపోతుంది. కొన్నిసార్లు శరీరం తగినంత ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తి చేయకపోవడం కూడా కారణం అవుతుంది.
ప్రీ డయాబెటిస్కు ప్రమాద కారకాలు: అధిక బరువు లేదా స్థూలకాయం, శారీరక చురుకుదనం లేకపోవడం, కుటుంబ చరిత్రలో డయాబెటిస్ ఉండటం, 45 ఏళ్లకు పైబడటం ప్రధాన ప్రమాద కారకాలు. అధిక రక్తపోటు, కొలెస్ట్రాల్, PCOS, నిద్రలో శ్వాస సమస్యలు, గర్భధారణ సమయంలో డయాబెటిస్ వచ్చిన చరిత్ర ఉన్నవారికి ప్రమాదం ఎక్కువ. కొన్ని జాతుల్లో జన్యుపరంగా కూడా ఈ ప్రమాదం అధికంగా ఉంటుంది.
ప్రీ డయాబెటిస్ నిర్ధారణ ఎలా చేస్తారు?: ఫాస్టింగ్ బ్లడ్ షుగర్ టెస్ట్, HbA1c టెస్ట్, ఓరల్ గ్లూకోజ్ టాలరెన్స్ టెస్ట్ వంటి పరీక్షల ద్వారా ప్రీ డయాబెటిస్ను గుర్తిస్తారు. ఫాస్టింగ్ షుగర్ 100–125 mg/dL మధ్యలో ఉంటే ప్రీ డయాబెటిస్గా భావిస్తారు. HbA1c 5.7–6.4 శాతం మధ్యలో ఉంటే కూడా ఇది ప్రీ డయాబెటిస్ సూచన. ఈ పరీక్షలను డాక్టర్ సూచనల ప్రకారం క్రమం తప్పకుండా చేయించుకోవాలి.
ప్రీ డయాబెటిస్ ప్రమాదాలు: ప్రీ డయాబెటిస్ ఉన్నవారికి టైప్–2 డయాబెటిస్, గుండెజబ్బులు, స్ట్రోక్, హార్ట్ అటాక్ ప్రమాదం ఎక్కువ. డయాబెటిస్ వల్ల వచ్చే అవయవ నష్టం ప్రీ డయాబెటిస్ దశలోనే మొదలయ్యే అవకాశముంది. అందుకే “ప్రీ” అన్న పదం ఉన్నా దీనిని తేలికగా తీసుకోకూడదు.
ప్రీ డయాబెటిస్ చికిత్స మరియు నియంత్రణ: ప్రీ డయాబెటిస్ను చాలా సందర్భాల్లో జీవనశైలి మార్పులతోనే నియంత్రించవచ్చు. సమతుల ఆహారం తీసుకోవడం, ప్రాసెస్డ్ ఫుడ్స్ తగ్గించడం, తాజా కూరగాయలు, పండ్లు, పూర్తి ధాన్యాలు, ప్రోటీన్, ఆరోగ్యకరమైన కొవ్వులు తీసుకోవడం అవసరం. వారానికి కనీసం 150 నిమిషాలు మోస్తరు వ్యాయామం చేయాలి. అధిక బరువు ఉన్నవారు 5–7 శాతం బరువు తగ్గినా పెద్ద మార్పు కనిపిస్తుంది.
మందులు అవసరమా?: కొన్ని సందర్భాల్లో డాక్టర్లు మెట్ఫార్మిన్ వంటి మందులను సూచించవచ్చు. ముఖ్యంగా అధిక ప్రమాదం ఉన్నవారిలో ఇవి ఉపయోగపడతాయి. అయితే మందుల కంటే జీవనశైలి మార్పులే దీర్ఘకాలంలో ఉత్తమ పరిష్కారం. మందులు ఎప్పుడూ డాక్టర్ సలహాతోనే వాడాలి.
ప్రీ డయాబెటిస్ నివారణ: ఆరోగ్యకరమైన బరువు, క్రమమైన వ్యాయామం, సరైన ఆహారం, మద్యం తగ్గించడం, పొగతాగడం మానడం ద్వారా ప్రీ డయాబెటిస్ను నివారించవచ్చు. ఒత్తిడిని తగ్గించుకోవడం, నిద్రను ప్రాధాన్యతగా తీసుకోవడం కూడా చాలా ముఖ్యం. ప్రమాద కారకాలు ఉన్నవారు క్రమం తప్పకుండా షుగర్ పరీక్షలు చేయించుకోవాలి.
ముగింపు: ప్రీ డయాబెటిస్ అనేది ఒక హెచ్చరిక మాత్రమే, తుది తీర్పు కాదు. సరైన సమయంలో గుర్తించి జీవనశైలిలో మార్పులు చేసుకుంటే డయాబెటిస్ను పూర్తిగా నివారించవచ్చు. ఆరోగ్యాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయకుండా, శరీరానికి అవసరమైన సంరక్షణ ఇస్తే భవిష్యత్తు ఆరోగ్యంగా ఉంటుంది. “ఈరోజు తీసుకున్న చిన్న జాగ్రత్త రేపటి పెద్ద అనారోగ్యాన్ని ఆపుతుంది” అనే నిజాన్ని ప్రతి ఒక్కరూ గుర్తుంచుకోవాలి.
